{"id":50,"date":"2026-06-10T11:16:37","date_gmt":"2026-06-10T11:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/?p=50"},"modified":"2026-06-10T13:23:56","modified_gmt":"2026-06-10T13:23:56","slug":"i1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/i1\/","title":{"rendered":"I(1)"},"content":{"rendered":"<hr \/>\n<p data-start=\"106\" data-end=\"265\"><strong>&#8220;Yorum Yorum Konu\u015fmak&#8221; ve &#8220;\u0130stil\u00e2ice&#8221;<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p data-start=\"106\" data-end=\"265\">Standart T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde \u015fimdiki zaman eki <strong>\/<em data-start=\"153\" data-end=\"159\">-yor\/<\/em><\/strong> bi\u00e7imindedir. Bu ek, geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahip olup konu\u015fma dilinde de temel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc temsil eder.<\/p>\n<p data-start=\"267\" data-end=\"398\">\u00dcsk\u00fcp T\u00fcrk a\u011fz\u0131nda ise bu ek standart bi\u00e7imiyle kullan\u0131lmaz. Bunun yerine farkl\u0131 varyantlar ve kiplik yap\u0131lar\u0131 tercih edilmektedir (bkz. Ahmed, 2014).<\/p>\n<p data-start=\"400\" data-end=\"731\">T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi konu\u015furlar\u0131n\u0131n Makedonya T\u00fcrkleriyle ileti\u015fiminde ve standart T\u00fcrk\u00e7enin \u00f6\u011frenim s\u00fcre\u00e7lerinde bu farkl\u0131l\u0131k belirgin bir alg\u0131sal ayr\u0131\u015fmaya yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda <strong>\u201cyorum yorum konu\u015fmak\u201d<\/strong> \u015feklinde yerel bir ifade, standart \/<em data-start=\"640\" data-end=\"646\">-yor\/<\/em> yap\u0131s\u0131n\u0131n yo\u011fun ve yabanc\u0131 alg\u0131lanan kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bir g\u00f6zlemi yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">Bu durum, \u015fimdiki zaman kategorisinin yaln\u0131zca morfolojik bir kar\u015f\u0131tl\u0131k de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sosyodilbilimsel bir varyasyon alan\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">\u00d6rne\u011fin:<\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">[1] <strong>O da \u00e7ok yorum yorum konu\u015fi.<\/strong>\u00a0<em>[O da abart\u0131l\u0131 bir \u015fekilde standart T\u00fcrk\u00e7eyi konu\u015fuyor.]<\/em><\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">[2] <strong>Bir afta \u0130stanbol&#8217;da em ben da yorum yorum ba\u015flad\u0131m konu\u015fam.<\/strong> <em>[Bir haftad\u0131r \u0130stanbul&#8217;day\u0131m ve ben de art\u0131k \u0130stanbullular gibi standart T\u00fcrk\u00e7eyi konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131m.]<\/em><\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">[3] <strong>K\u0131rdi dil\u0131ni yorum yorum konu\u015fmaktan.<\/strong> <em>[Standart T\u00fcrk\u00e7eyi konu\u015fmaktan dilini k\u0131rd\u0131.]<\/em><\/p>\n<p data-start=\"66\" data-end=\"153\">\u00dcsk\u00fcp T\u00fcrk a\u011fz\u0131nda \u201cstandart T\u00fcrk\u00e7e\u201d ifadesi, \u0130stanbul a\u011fz\u0131 anlam\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"155\" data-end=\"449\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Bunun yan\u0131nda, standart T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7in <strong>\u201cistil\u00e2\u00ee\u201d<\/strong> veya <strong>\u201cistil\u00e2ice\u201d<\/strong> gibi adland\u0131rmalar\u0131n da kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. 2000\u2019li y\u0131llardan sonra bu kullan\u0131mlar\u0131n neredeyse tamamen ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu ifadeye k\u0131smen Arnavut k\u00f6kenli konu\u015furlar aras\u0131nda rastlanabilmektedir.<\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">[4] <strong>Dili sanki istilai idi.<\/strong> <em>[Kulland\u0131\u011f\u0131 dil \u0130stanbul a\u011fz\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131yordu.]<\/em><\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">[5] <strong>Geldi birisi, istilaice konu\u015fidi.<\/strong> <em>[Biri geldi ve \u0130stanbul a\u011fz\u0131n\u0131 (standart T\u00fcrk\u00e7eyi) konu\u015fuyordu.]<\/em><\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\">B\u00fcy\u00fck bir ihtimalle, bu ifade ilk olarak Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Arnavut k\u00f6kenli unsurlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lm\u0131\u015f olup, zamanla yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\"><em>Oktay Ahmed<\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p data-start=\"733\" data-end=\"886\"><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"331\" data-end=\"518\">Ahmed, O. (2014). \u00dcsk\u00fcp T\u00fcrk A\u011fz\u0131nda Kip Ekleri. <em data-start=\"380\" data-end=\"453\">T\u00dcR\u00dcK Uluslararas\u0131 Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi, 1<\/em>(4), 1\u201336. <a class=\"decorated-link\" href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/pub\/turuk\/article\/162156\" target=\"_new\" rel=\"noopener\" data-start=\"464\" data-end=\"516\">https:\/\/dergipark.org.tr\/en\/pub\/turuk\/article\/162156<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>How to cite this post:<\/strong><\/p>\n<p>Ahmed, O. (2026). \u201cYorum Yorum Konu\u015fmak\u201d ve \u201c\u0130stil\u00e2ice\u201d. <em>Notes on Language and Artificial Intelligence, I<\/em>(1). <a href=\"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/i1\/\">https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/i1\/<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Yorum Yorum Konu\u015fmak&#8221; ve &#8220;\u0130stil\u00e2ice&#8221; Standart T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esinde \u015fimdiki zaman eki \/-yor\/ bi\u00e7imindedir. Bu ek, geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahip olup konu\u015fma dilinde de temel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc temsil eder. \u00dcsk\u00fcp T\u00fcrk a\u011fz\u0131nda ise bu ek standart bi\u00e7imiyle kullan\u0131lmaz. Bunun yerine farkl\u0131 varyantlar ve kiplik yap\u0131lar\u0131 tercih edilmektedir (bkz. Ahmed, 2014). T\u00fcrkiye T\u00fcrk\u00e7esi konu\u015furlar\u0131n\u0131n Makedonya T\u00fcrkleriyle ileti\u015fiminde ve standart T\u00fcrk\u00e7enin \u00f6\u011frenim s\u00fcre\u00e7lerinde bu farkl\u0131l\u0131k belirgin bir alg\u0131sal ayr\u0131\u015fmaya yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda \u201cyorum yorum konu\u015fmak\u201d \u015feklinde yerel bir ifade, standart \/-yor\/ yap\u0131s\u0131n\u0131n yo\u011fun ve yabanc\u0131 alg\u0131lanan kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bir g\u00f6zlemi yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu durum, \u015fimdiki zaman kategorisinin yaln\u0131zca morfolojik bir kar\u015f\u0131tl\u0131k de\u011fil, ayn\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dialects","category-volume-i"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions\/85"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oktayahmed.com\/notes\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}